Pora poświęcić nieco więcej uwagi dwóm podstawowym żaglom na jachcie, jakimi są fok i grot. Już wcześniej na naszym blogu pojawiły się dwa artykuły dotyczące żagli. Artykuł „Ożaglowanie – czyli wszystkie żagle na jednostce żaglowej“ skupiał się na rodzajach ożaglowania i podziale żaglowców. Artykuł zatytułowany „Żagle – poznaj siłę napędową jachtu“ opisywał materiał, z jakich wykonane są żagle, budowę żagli oraz po krótce rodzaje żagli; żagle podstawowe, żagle na wiatry pełne oraz żagle sztormowe. W tym artykule więcej miejsca chcemy poświęcić dwóm podstawowym żaglom, jakimi są fok i grot. Ponieważ żeglarze, wybierający na swoje wyprawy „standardowe“ jachty żaglowe i nie mierzący się z trudnymi warunkami pogodowymi, będą pływać korzystając właśnie z tych dwóch żagli: fok i grot.

 

Grot

Grot jest zdecydowanie najważniejszym żaglem na każdej łodzi, napędzanej żaglami i to właśnie on stanowi główny napęd takiej jednostki.
Grota stawia się praktycznie przy wszystkich kursach względem wiatru i prawie przy każdej sile wiatru. Oczywiście, gdy wiatr staje się zbyt silny, grota należy zrefować, dzięki temu, że jest wyposażony w listwy usztywniające, znajdujące się w specjalnych kieszeniach w żaglu. O refowaniu więcej piszemy poniżej o oraz w osobnym artykule na naszym blogu.
Grotem mogą być różne żagle w zależności takielunku danej jednostki. I tak, jeśli na jednostce znajduje się tylko jeden żagiel, będzie on właśnie grotem. Na jednostce z jednym masztem, największy żagiel na tym maszcie będzie grotem. Na jednostce z dwoma masztami, grotem będzie żagiel na wyższym maszcie lub tylnym, jeśli maszty są tej samej wysokości. Na jednostce o trzech masztach, będzie to główny żagiel środkowego masztu. I wreszcie na jednostce z więcej niż trzema masztami, grotami będą główne żagle na wszystkich masztach poza pierwszym i ostatnim, i wówczas będą ponumerowane.

 

Fok

Żagiel o nazwie fok, to po grocie drugi co do ważności i najczęściej spotykany żagiel na jachtach żaglowych. Jest to żagiel przedni, wykonany z takiego samego materiału, jak grot, o nieco płaskim kroju. Fok mocowany jest na sztagu. Najczęściej występuje na rolfoku. Fok odpowiada za odpadanie od linii wiatru.
Jeżeli na jednostce znajduje się więcej sztaksli przednich, fok znajduje się zawsze najbliżej masztu, czyli jako ostatni.
Na dużych żaglowcach i jednostkach o wielu masztach fok może nawet znajdować się przy maszcie. Wówczas pełni rolę głównego żagla pierwszego masztu. Pierwszy maszt od strony dziobu nazywany jest fokmasztem (poza jednostkami dwumasztowymi, w których pierwszy maszt jest wyższy od drugiego, wówczas pierwszy maszt to grotmaszt, a drugi to bezanmaszt).

 

Fok – rodzaje

  • fok marszowy – standardowy żagiel, który stosowany jest w „normalnych” warunkach żeglugowych;
  • fok pasatowy – zawsze występują w parze, symetrycznie przy kursach pełnych. Jeden znajduje się na jednej burcie, drugi na drugiej. Stosowane są przy wietrze do 7B;
  • fok wodny – używany w połączeniu ze spinakerem, jak żagiel wspomagający, zwany również fokiem spinakerowym;
  • balonfok – używany zamiast foka marszowego, ma większą powierzchnię i stosowany jest przy słabym wietrze, ok 3B;
  • demoiselle – używany przy bardzo słabym wietrze, ok. 1B.

 

Fok sztormowy

Poza regularnym fokiem na jachcie powinien znajdować się również fok sztormowy.  Jest to żagiel, którego wielkość równa się mniej więcej połowie wielkości normalnego foka, w którym róg szotowy znajduje się wyżej.

Foka sztormowego, jaka sama nazwa wskazuje, używa się podczas sztormu, ale również po prostu przy bardzo silnym wietrze. Ma on na celu zmniejszenie siły działającej na żagiel. Foka sztormowego można stawiać przy sile wiatru powyżej około 7B.

 

Refowanie

W trudnych warunkach pogodowych, przy zbyt silnym wietrze te dwa żagle, jeśli są w pełni rozwinięte, należy zrefować, czyli zmniejszyć ich powierzchnię. Refowanie zmniejsza przechył jachtu, zmniejsza opory na sterze, i ułatwia sterowanie, zmniejsza ryzyko wywrotki oraz ryzyko uszkodzenia jachtu lub żagli. Decyzję o refowaniu należy podjąć jak najwcześniej, a najlepiej jeszcze przed wystąpieniem trudnych warunków pogodowych, ponieważ im wiatr silniejszy, tym zrefowanie grota i foka będzie trudniejsze i bardziej niebezpieczne.

Masz pytania? Nie wiesz jak wyczarterować jacht? Potrzebujesz pomocy? Napisz, a na pewno Ci doradzimy:)!

Twój email

Twój telefon

Temat

Twoja wiadomość