Bez wiatru nie byłoby żeglowania, więc z pewnością kierunki wiatrów i rodzaje wiatrów to temat, którym warto się zająć, a każdy żeglarz powinien mieć wiedzę na tematy, jak kierunki i rodzaje wiatrów w małym paluszku. Od wiatrów zależy kurs, prędkość, rodzaj używanych żagli i sposób ich używania. To czy danego dnia w ogóle wypłyniemy na wodę, czy na przykład będziemy zmuszeni użyć „kataryny”.

W żeglarstwie, krótko mówiąc, chodzi o związek zachodzący między jachtem żaglowym, który się porusza, a siłą, kierunkiem i działaniem wiatru na żagle jachtu. I tym właśnie zajmiemy się w tym artykule.

 

Rodzaje wiatrów

Wiatr rzeczywisty – jest to ruch powietrza spowodowany warunkami atmosferycznymi oraz ukształtowaniem terenu w odniesieniu do nieruchomego jachtu. Wiatr rzeczywisty w żeglarstwie oznacza się skrótem WW i jest

Wiatr własny – jest to względny ruch powietrza, który jest spowodowany poruszaniem jednostki (przy bezwietrznych warunkach). Prędkość takiego wiatru równa się prędkości poruszającego się obiektu, a kierunek jest przeciwny. Wiatr własny w żeglarstwie oznacza się skrótem WW.

Wiatr pozorny – jest sumą wektorowa wiatru względem powierzchni terenu lub akwenu (rzeczywistego) oraz wiatru własnego. Jego oznaczenie to WP.

Kurs jachtu zawsze jest określany względem wiatru pozornego.

 

Kierunek wiatru a kurs jachtu

 

Bajdewind – jest to jeden z wiatrów pozornych, który wieje z kierunków, które wyznacza linia kąta martwego i trawers jachtu, czyli kierunek prostopadły do płaszczyzny symetrii jachtu.

Półwiatr – wiatr pozorny, który wieje prostopadle do osi jednostki, czyli prosto z boku jachtu.

Baksztag – jeden z wiatrów pozornych, który wieje z kierunków od rufy do trawersu jachtu. Uznawany za jeden z najlepszych do żeglowania.

Fordewind – wiatr wiejący prosto od strony rufy. Wbrew pozorom wcale nie jest to wiatr najkorzystniejszy, ponieważ zasłania żagle znajdujące się bliżej dziobu i ponadto jednostka płynie znacznie szybciej przy tej samej sile wiatru, jeśli płynie baksztagiem.

Kąt martwy – potocznie nazywany mordewind, czyli prosto w mordę żeglarza 😉 Wiatr ten wieje od strony dziobu. Żegluga przy takim wietrze możliwa jest tylko za sprawą halsowania.

Kursy ostre – im bardziej jacht płynie pod wiatr, tym ostrzejszy jest kurs. Najostrzejszym kursem względem wiatru jest bajdewind. Gdy płyniemy kursem ostrym, mówimy, że płyniemy do wiatru.

Kursy pełne – kursy pełne, to te, gdy płyniemy z wiatrem i są to baksztag i fordewind.

Ostrzenie – zmiana kursu na ostrzejszy, w kierunku of fordewindu do bajdewindu, skręcanie do linii wiatru.

Odpadanie – zmiana kursu na pełniejszy, w kierunku od bajdewindu do fordewindu, skręcanie od linii wiatru.

 rodzaje wiatrów

Hals i halsowanie

Halsowanie jest manewrem, który wykorzystuje się, gdy wiatr wieje prosto od dziobu jednostki, czyli wcześniej wspomniany mordewind. Jest to sposób poruszania się jachtu żaglowego „zakosami”, raz prawym, raz lewym halsem przy wykonywaniu częstych zwrotów. Hals to określenie strony, z której wieje wiatr względem jachtu. Jest zatem hals prawy i hals lewy. Halsuje się raczej „na wiatr” niż „z wiatrem”.

 

Róża wiatrów – kierunki świata a kierunki wiatrów

Róża wiatrów, inaczej róża kompasowa, to okrągła tarcza z podziałką stopniową lub rumbową i kierunkami zaznaczonymi według stron świata. Była ona nanoszona na mapy morskie i za jej pomocą wskazywane były kierunki wiatrów. Żeglarze stosowali ją jeszcze przed wprowadzeniem kompasów magnetycznych, która ostatecznie wyparła różę wiatrów w tej postaci. Dlatego też późniejsze pojawianie się róży wiatrów w różnych źródłach było aspektem czysto estetycznym.
Nazwa ta odnosi się również do graficznego przedstawienia statystyk dotyczących kierunku wiatru i prędkości wiatrów, występujących w różnych miejscach na kuli ziemskiej.

kierunki wiatrów

Przypomnijmy jeszcze przy okazji kierunki świata i kierunki wiatrów główne i pośrednie:

Północ (Pn)/North (N)
Północny-wschód (Pn.-Wsch.)/North-East (NE)
Wschód (Wsch.)/East (E)
Południowy-wschód (Pd.-Wsch.)/South-East (SE)
Południe (Pd.)/South (S)
Południowy-zachód (Pd.-Zach.)/South-West (SW)
Zachód (Zach.)/West (W)
Północny-zachód (Pn.-Zach.)/North-West (NW).
A jeśli jeszcze nie wiecie, to pamiętajcie, że oznaczamy skąd wieje wiatr, a nie dokąd.

 

Masz pytania? Nie wiesz jak wyczarterować jacht? Potrzebujesz pomocy? Napisz, a na pewno Ci doradzimy:)!

Twój email

Twój telefon

Temat

Twoja wiadomość