Locja śródlądowa – drogi wodne i znaki żeglugowe.

Obraz wart jest więcej niż tysiąc słów – pod warunkiem, że wiemy co autor miał na myśli. Znajomość znaków żeglugowych – ich wyglądu i znaczeń, to nie tylko wymóg egzaminacyjny, zaprojektowany aby zatruć życie kursanta. Nie wymyślono ich również po to, by świeżo upieczonemu żeglarzowi odebrać jakąkolwiek przyjemność z obcowania z naturą, na rzecz wypatrywania kolorowych piktogramów pochowanych w nadbrzeżnych krzaczorach. Znaki żeglugowe stanowią ważny element bezpieczeństwa, a ich znajomość z pewnością zaoszczędzi nam niejednej przygody.

Drogi wodne

Poruszanie się po śródlądowych drogach wodnych w Polsce, regulowane jest ustawą z dnia 21 grudnia 2000 roku o żegludze śródlądowej (Dz.U. 2001 nr 5, poz. 43) z późniejszymi zmianami, w tym ostatnią z dnia 11 września 2015 roku. Aktem wykonawczym ww. ustawy jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2003 roku w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych (Dz.U. 2003 nr 212, poz. 2027). Spis akwenów objętych tymi regulacjami znajdziemy w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2002 roku w sprawie śródlądowych dróg wodnych (Dz.U. 2002 nr 210, poz. 1786).

Wyróżniamy drogi wodne o znaczeniu regionalnym i międzynarodowym, a podstawą ich klasyfikacji jest wielkość jednostek, jakie mogą zostać dopuszczone do żeglugi, z uwzględnieniem minimalnego prześwitu pod mostami, rurociągami i innymi urządzeniami krzyżującymi się z drogą wodną.

Warto tu zwrócić uwagę, że powyższe przepisy obowiązują na wszystkich akwenach śródlądowych, również i tych niesklasyfikowanych jako drogi wodne. Ponadto należy bezwzględnie pamiętać, że oprócz przepisów ogólnych, na poszczególnych akwenach śródlądowych obowiązywać mogą zarządzenia lokalne.

drogi wodne

Doskonałą, interaktywną mapę polskich dróg wodnych udostępnia w swojej witrynie internetowej Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej (http://www.kzgw.gov.pl/flash/mapa.html).

Wybierając się na rejs śródlądowy w okolicach Gdańska lub Szczecina, pamiętajmy o umownych granicach, w których oznakowanie śródlądowe ustępuje pola morskiemu. To w tych miejscach przestajemy podlegać przepisom o żegludze śródlądowej, a zaczynamy Międzynarodowemu Prawu Drogi Morskiej. Na Martwej Wiśle granicę tą ustalono pomiędzy południowymi krańcami przystani rybackich – w Górkach Wschodnich i Płoni Wielkiej. Na Motławie biegnie północnymi krawędziami mostów – Stągiewnego i Zielonego w Gdańsku. Na Odrze granicę tą stanowi wysokowodny most w ciągu szczecińskiej Trasy Zamkowej.

Aktem prawnym regulującym ten podział jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 roku w sprawie granic między śródlądowymi wodami powierzchniowymi a morskimi wodami wewnętrznymi i wodami morza terytorialnego (Dz.U. 2002 nr 239, poz. 2035 z późniejszymi zmianami).

Urząd Żeglugi Śródlądowej

Organami odpowiedzialnymi za nadzór nad wewnętrznymi drogami wodnymi oraz stanowienie przepisów prawa lokalnego w zakresie ich eksploatacji są terytorialne Urzędy Żeglugi Śródlądowej. Ich placówki zlokalizowane są odpowiednio w Bydgoszczy, Gdańsku, Giżycku, Kędzierzynie Koźlu, Krakowie, Warszawie, Wrocławiu i Szczecinie. W zakres obowiązków UŻŚ wchodzą między innymi:

  • inspekcje jednostek,
  • kontrola dokumentów statku,
  • nadzór nad bezpieczeństwem żeglugi,
  • stanowienie przepisów lokalnych,
  • kontrola przestrzegania przepisów,
  • kontrola oznakowania dróg wodnych.

Planując rejs śródlądowy, warto sprawdzić, który z urzędów sprawuje jurysdykcję na obszarze, gdzie będziemy żeglować. Dobrze też przed wypłynięciem zajrzeć na stronę internetową wybranej placówki – jeśli na naszej trasie czekają jakieś przepisy lokalne, informacje o nich znajdziemy właśnie tam.

Orientację w zakresach terytorialnych poszczególnych UŻŚ ułatwi zamieszczona tutaj mapka.

 

zakresy terytorialne

Znaki żeglugi śródlądowej

W myśl ustawy o żegludze śródlądowej, szlak żeglowny należy oznakować znakami żeglugowymi, w sposób wskazujący przeszkody nawigacyjne i miejsca niebezpieczne. Odpowiedzialność ta spoczywa na barkach jednostek organizacyjnych podległych właściwemu ministrowi, czyli tak zwanej administracji drogi wodnej. Natomiast oznakowanie nawigacyjne w portach oraz oznakowanie urządzeń, budowli i linii przesyłowych krzyżujących się z drogą wodną leży w gestii ich właścicieli.

Niezależnie od administratora poszczególnych znaków żeglugowych, bezwzględnie zabrania się wykorzystywania ich do cumowania lub przeciągania jednostek, jak również ich uszkadzania, przemieszczania, niszczenia bądź czynienia niezdolnymi do użytku zgodnie z przeznaczeniem.

Najbardziej oczywistym i widocznym na pierwszy rzut oka podziałem znaków żeglugowych, jest sposób ich posadowienia – pływające i brzegowe. Ponadto wyróżniamy znaki podstawowe i pomocnicze. Wśród tych pierwszych, podobnie jak w ruchu kołowym, znajdziemy znaki zakazu, nakazu, ograniczenia, zalecenia i znaki informacyjne. Również ich forma przypomina te znane z miejskich ulic. Dla znaków pomocniczych trudno znaleźć lądowe analogie – oznakowanie granic szlaku żeglownego, miejsc niebezpiecznych i przeszkód żeglugowych, dodatkowe oznakowanie na jeziorach i szerokich drogach wodnych, oznakowanie akwenów zamkniętych lub akwenów o ograniczonym ruchu, znaki specjalnego przeznaczenia, czy w końcu nawigacyjne oznakowanie wejść do portów i marin.

W dwóch kolejnych artykułach w cyklu, przedstawimy szczegółowo podstawowe i pomocnicze znaki żeglugowe.

 

Autor: Piotr Jodkowski

Masz pytania? Nie wiesz jak wyczarterować jacht? Potrzebujesz pomocy? Napisz, a na pewno Ci doradzimy:)!

Twój email

Twój telefon

Temat

Twoja wiadomość