W poprzednim artykule zajmowały nas żagle, pisaliśmy o ich materiale, budowie i podziale. W tym artykule będziemy kontynuować temat żagli, jednak w nieco szerszym kontekście. Zajmiemy się mianowicie ożaglowaniem, czyli łącznie wszystkimi żaglami na jednostce żaglowej. Jednostka żaglowa to łódź, której główny napęd stanowią żagle.

 

Rodzaje ożaglowania

Z pewnością każdy żeglarz zna podstawowe rodzaje ożaglowania, a terminy typu ożaglowanie rejowe czy ożaglowanie gaflowe nie są mu obce. Jednak jak świat długi i szeroki, rodzajów ożaglowania jest znacznie więcej, czasem o bardzo egzotycznych nazwach. Poniżej przedstawiamy podstawowe rodzaje ożaglowani:

1) Ożaglowanie rejowe – jest to stary typ ożaglowania, który można było spotkać na dużych żaglowcach. Tutaj żagiel prostokątny lub trapezowy rozpostarty jest poniżej rei (pozioma belka), która przytwierdzona jest do masztu. Ponieważ żagle mogą się obracać w niewielkim stopniu, żaglowce nie mogą przyjmować ostrych kursów na wiatr. Ożaglowanie rejowe można spotkać na jednostkach takich jak: fregata, barka, barkentyna, bryg ,brygantyna, szkuner.

żagle

2) Ożaglowanie skośne – w tym typie ożaglowania przednia krawędź żagli przymasztowych znajduje się w pobliżu płaszczyzny symetrii jachtu. Żagle mogą być wychylane około 90 stopni na każdą burtę. Ożaglowanie skośne dzieli się na:

– ożaglowanie bermudzkie – jest to najpopularniejsze i najczęściej spotykane ożaglowanie. Trójkątny żagiel znajduje się między masztem a bomem i – – umożliwia żeglowanie z wiatrem oraz ostro na wiatr.
– ożaglowanie gaflowe – czworokątny żagiel z boku jachtu między bomem a gaflem.
– ożaglowanie gaflowe z topslem – jak w ożaglowaniu gaflowym, ale dodatkowo z topslem
– ożaglowanie łacińskie – trójkątny żagiel zamocowany poniżej rejki, która zamocowana jest w okolicy dziobu
– ożaglowanie arabskie – jak w ożaglowaniu łacińskim, jednak tutaj rejka zamocowana jest nieco wyżej.

żagle
– ożaglowanie rozprzowe – czworokątny żagiel rozpięty z boku masztu na rozprzy, biegnącej od masztu aż do narożnika żagla po przekątnej.
– ożaglowanie lugrowe – czworokątny żagiel rozpięty między rejką (ukośnie zamocowana do masztu) na górze i bomem na dole
– ożaglowanie lugrowe chińskie – jak ożaglowanie lugrowe, ale z żaglem lugrowym chińskim
– ożaglowanie guari – jak ożaglowanie gaflowe, jednak tutaj gafel jest prawie pionowy i umieszczony powyżej masztu.

żagle

3) Kleszcze kraba – ten rodzaj ożaglowania wyjątkowo ładnie się prezentuje. Pochodzi z Wysp Polinezyjskich. Ten rodzaj ożaglowania składa się z bomu oraz rejki, ułożonych skośnie do kadłuba i złączonych ze sobą przednimi końcami. Kształtem przypomina płetwę ogonową ryb. Ten rodzaj ożaglowania dzieli się na:

– ożaglowanie polinezyjskie: żagiel rozpostarty między skośnym bomem a rejką zamocowanymi niskiego masztu i złączonymi końcami w okolicy dziobu.
– ożaglowanie nowogwinejskie – jak ożaglowanie polinezyjskie z tą różnicą, że wspólny koniec znajduje się przy podstawie masztu.
ożaglowanie hawajskie – kleszcze tworzy jeden łukowaty drzewiec i maszt.

żagle

 

Podział żaglowców

Statki wodne, których głównym napędem są żagle można podzielić na różne sposoby. Najprostszym i ogólnym podziałem ze względu na ich wielkość to podział na żaglówki (najmniejsza), jachty (większe, według przepisów każda jednostka pływająca, która służy do rekreacji, turystyki, uprawiania sportu, celów szkoleniowych lub reprezentacyjnych) i żaglowce (największe). My przyjmiemy podział ze względu na rodzaj ożaglowania i ilość masztów:

1) żaglowce 1-masztowe:

ket – posiada tylko jeden maszt, grot, i tylko jeden żagiel, również grot.
slup – posiada jeden grotmaszt, oraz żagle grot i fok.
sluter – posiada jeden maszt z żaglem przymasztowym i dwa żagle przednie rozpinane na dwóch sztagach.
kuter – posiada jeden maszt z grotem gaflowym lub bermudzkim i trzy żagle przednie, sztaksle.

żagle

2) żaglowce 2-masztowe

jol – ta jednostka posiada maszt główny maszt (grotmaszt) blisko środka wyporu oraz maszt wysokości 1/3 masztu głównego, zwany masztem szczątkowym, na rufie (bezanmaszt). Występuje tu ożaglowanie skośne.
kecz – kecz jest jednostką dwumasztową, posiadającą grotmaszt i większy niż w typie jol bezanmaszt, z ożaglowaniem skośnym.
szkuner – szkuner może mieć dwa maszty lub więcej i wyłącznie ożaglowanie skośne. W przypadku dwóch masztów pierwszy jest niższy niż drugi. Wyróżnia się szkuner gaflowy, szkuner bermudzki oraz szkuner sztakslowy.
brygantyna – ten typ ożaglowania ma dwa maszty, na pierwszym występuje ożaglowanie rejowe, a na drugim skośne.
bryg – na obu masztach nosi ożaglowanie rejowe, z przodu na fokmaszcie, z tyłu na grotmaszcie.

żagle

3) żaglowce 3-masztowe i większe:

szkuner – ja pisaliśmy powyżej, może mieć od dwóch masztów wzwyż i wyłącznie ożaglowanie skośne.
barkentyna – na pierwszym maszcie od dziobu nosi ożaglowanie rejowe, na dwóch pozostałych skośne, najczęściej gaflowe.
bark – na wszystkich masztach poza ostatnim nosi ożaglowanie rejowe, na ostatnim natomiast skośne gaflowe.
fregata/pełnorejowiec – wspaniały widok na morzu, żaglowiec przynajmniej trzymasztowy, w porywach pięciomasztowy z ożaglowaniem rejowym i czasem z żaglem gaflowym na ostatnim maszcie. Pełnorejowce to największe żaglowce świata.

żagle

Temat ożaglowania nie jest łatwy i na pewno dobrze jest wspomagać się rysunkami. Natomiast wszystkie wymienione powyżej jednostki żaglowe najpiękniej prezentują się na pełnym morzu.

źródło grafik: wikipedia

Masz pytania? Nie wiesz jak wyczarterować jacht? Potrzebujesz pomocy? Napisz, a na pewno Ci doradzimy:)!

Twój email

Twój telefon

Temat

Twoja wiadomość