Nazwa wydaje się niezwykle romantyczna, tak samo jak i jej graficzne przedstawienie. A czym tak naprawdę jest dobrze nam znana ze słyszenia i widzenia róża wiatrów?

róża wiatrów

Czym jest róża wiatrów?

Róża wiatrów, inaczej róża kompasowa, to okrągła tarcza z podziałką stopniową lub rumbową i kierunkami zaznaczonymi według stron świata. Była ona nanoszona na mapy morskie i za jej pomocą wskazywane były kierunki wiatrów. Żeglarze stosowali ją jeszcze przed wprowadzeniem kompasów magnetycznych, która ostatecznie wyparła różę wiatrów w tej postaci. Dlatego też późniejsze pojawianie się róży wiatrów w różnych źródłach było aspektem czysto estetycznym.
Nazwa ta odnosi się również do graficznego przedstawienia statystyk dotyczących kierunku wiatru i prędkości wiatrów, występujących w różnych miejscach na kuli ziemskiej.

Kierunki wiatrów – Kierunki świata

róża wiatrów

Czy wiedzieliście, że pierwsze róże wiatrów pojawiały się na mapach żeglarskich już w starożytności, w czasach Etrusków. To oni jako pierwsi zaczęli stosować różę wiatrów, choć oczywiście w nieco bardziej prymitywnej formie. Przedstawiali oni na niej 12 kojarzonych przez siebie wiatrów. Początkowo jednak wiatrów rozróżniano 4 (za czasów Homera), stwierdzono jednak, że to za mało i dokooptowano do nich jeszcze 8. Koniec końców udało się najwidoczniej osiągnąć kompromis i starożytni przystali na kierunków 8.

Zatem rozróżniamy kierunki świata i kierunki wiatrów główne i pośrednie:

Północ (Pn)/North (N)
Północny-wschód (Pn.-Wsch.)/North-East (NE)
Wschód (Wsch.)/East (E)
Południowy-wschód (Pd.-Wsch.)/South-East (SE)
Południe (Pd.)/South (S)
Południowy-zachód (Pd.-Zach.)/South-West (SW)
Zachód (Zach.)/West (W)
Północny-zachód (Pn.-Zach.)/North-West (NW).

W takiej właśnie formie funkcjonują po dziś dzień.
A jeśli jeszcze nie wiecie, to pamiętajcie, że oznaczamy skąd wieje wiatr, a nie dokąd 😉

Do określania kierunku wiatru w żeglarstwie służą icki, wimple oraz wiatromierze, które przy okazji mierzą również siłę wiatru. A tę z kolei mierzy skala Beauforta. Jest to trzynastostopniowa skala do szacowania siły wiatru, opracowana jeszcze w 1806 roku przez admirała F. Beauforta.

Portolan, rumb

Przy okazji róży wiatrów pojawia się jeszcze kilka ciekawych pojęć.
Pierwszym z nich jest portolan, czyli rodzaj mapy, która znana była w późnym średniowieczu. Na mapach tych opisane było wybrzeże, wzdłuż którego statki płynęły do celu.
Rumb natomiast to „pozaukładowa miara kąta, uzyskana przez podział okręgu na 32 części”. Kiedyś bardzo popularna w nawigacji morskiej, później zastąpiona przez system stopniowy.

Inne zastosowania róży wiatrów

„Róża wiatrów” to na przykład nazwa nieistniejącego już wrocławskiego zespołu szantowego. To również tytuł wielu piosenek innych zespołów, i to nie tylko tych, grających szanty.

Róża wiatrów to bardzo popularny motyw tatuaży, zaraz po kotwicy, którą obowiązkowo należy wytatuować sobie na ramieniu po przepłynięciu Atlantyku. Poza tatuażem róża wiatrów stanowiła również rodzaj amuletu wśród żeglarzy, gdyż stanowiła symbol bezpiecznego powrotu do domu.

Różę wiatrów upodobali sobie również masoni, która ze względu na wygląd gwiazdy ma również inne znaczenie, a mianowicie oznacza „płodna próżnię”.

Obecnie róża wiatrów służy głównie jako ozdoba.

 

 

 

 

Masz pytania? Nie wiesz jak wyczarterować jacht? Potrzebujesz pomocy? Napisz, a na pewno Ci doradzimy:)!

Twój email

Twój telefon

Temat

Twoja wiadomość